Back to school: terug in het schoolritme komen – 6 ritme tips

Annemarieke van den Berg

Wat heb je je kind weer zien groeien in de zomervakantie! Je kind is qua lengte gegroeid, maar zeker ook in zijn of haar hart en hoofd. De tijd is weer rijp voor een nieuwe groep; nieuwe uitdagingen, soms ook nieuwe klasgenootjes en een nieuwe leerkracht. Spannend! Hoe stoom je je kind weer liefdevol klaar voor het schoolritme? Lees snel verder voor meer informatie en tips. (meer…)


Helpt zelf kiezen kinderen om langer door te oefenen?

Annemarieke van den Berg

Bij Squla willen we dat kinderen met plezier blijven oefenen. Daarom onderzoeken we steeds hoe we leren duidelijk, motiverend en effectief kunnen maken.
In dit onderzoek keken we naar een kleine aanpassing in het leerpad: wat gebeurt er als kinderen vóór een oefensessie zelf de volgorde van een paar opdrachten mogen kiezen?

De uitkomst: leerlingen voltooiden meer dagdoelen, zonder dat hun nauwkeurigheid omlaag ging.

Waarom we dit onderzochten

Kinderen leren vaak beter wanneer ze merken dat ze invloed hebben op wat ze doen. Tegelijkertijd hebben ze structuur nodig om gericht te blijven oefenen. Dat is een belangrijke balans: te veel keuze kan afleiden, terwijl te weinig keuze ervoor kan zorgen dat kinderen minder betrokken raken.

Daarom onderzochten we een tussenvorm: een klein, duidelijk keuzemoment binnen het bestaande leerpad van Squla. Het leerpad bleef gestructureerd, maar kinderen kregen wel de mogelijkheid om zelf te bepalen met welke tegel ze wilden beginnen.

Wat leerlingen konden kiezen

In het leerpad van Squla wordt oefenmateriaal voor groep 6 tot en met 8 geselecteerd en geordend. Voor dit onderzoek voegden we daar één keuzemoment aan toe.

Aan het begin van een leersessie zagen leerlingen een korte stapel aankomende tegels. Ze konden zelf kiezen in welke volgorde ze die wilden oefenen. Wie liever niet wilde kiezen, kon op de knop ‘Ik wil niet kiezen’ drukken. Dan bleef de standaardvolgorde staan.

Verder veranderde er niets aan de sessie. De leerlingen kregen hetzelfde aantal opgaven, dezelfde opbouw in moeilijkheid en dezelfde logica achter de schermen. Alleen de volgorde van een paar aankomende tegels kon worden aangepast aan de voorkeur van de leerling.

De keuze verscheen één keer, direct vóór het oefenen. Zo bleef het tempo hoog en hoefden kinderen niet midden in een oefening opnieuw te beslissen. Ook bleef er altijd een goede standaard beschikbaar voor kinderen die liever meteen wilden beginnen.

Achter de schermen zorgden we ervoor dat het herschikken van tegels het leertempo en de spreiding van de oefeningen niet doorbrak. De leerling kon dus simpelweg aangeven: deze wil ik eerst doen.

Figuur 1. Drag-and-drop-ontwerp van het leerpad op Squla

Hoe we het onderzochten

We testten dit binnen de leerpaden voor groep 6 tot en met 8. In totaal deden 4.688 leerlingen mee. De ene helft gebruikte het normale leerpad, de andere helft kreeg het leerpad met het extra keuzescherm.

We keken naar hoeveel dagdoelen leerlingen afrondden, hoeveel opgaven ze maakten en hoe nauwkeurig ze antwoordden. Een kleinere groep leerlingen vulde daarnaast een korte vragenlijst in over motivatie. Na kwaliteitscontrole bleven 1.098 antwoorden over voor deze analyse.

Ook bekeken we hoe leerlingen de nieuwe functie gebruikten. Bijvoorbeeld hoe vaak ze kozen voor ‘Ik wil niet kiezen’, en welke patronen zichtbaar waren in de tegels die ze als eerste of laatste plaatsten.

Wat eruit kwam

1. Leerlingen rondden meer dagdoelen af

Leerlingen die het leerpad met het keuzescherm gebruikten, rondden meer dagdoelen af dan leerlingen die het standaardpad gebruikten. Dit verschil was duidelijk zichtbaar in de analyses.

Dat laat zien dat een klein moment van keuzevrijheid kinderen kan helpen om vaker af te maken waar ze aan beginnen.

2. De nauwkeurigheid bleef gelijk

Een belangrijke vraag was of die extra keuze niet ten koste zou gaan van de leerkwaliteit. Dat zagen we niet terug in de resultaten.

Er was geen betekenisvol verschil in nauwkeurigheid tussen de twee groepen. Leerlingen maakten dus meer af, zonder dat ze minder goed gingen antwoorden.

3. De motivatievragenlijst liet geen duidelijk verschil zien

In de korte motivatievragenlijst zagen we geen duidelijk verschil tussen de twee groepen.

Wel zagen we dat leerlingen met hogere motivatiescores vaak ook meer doelen afrondden. Dat past bij het idee dat motivatie en het gevoel van voortgang elkaar kunnen versterken.

Wat we leerden over kiezen

Bijna de helft van de leerlingen gebruikte de knop ‘Ik wil niet kiezen’ minstens één keer. Dat is een belangrijk inzicht: keuzevrijheid werkt vooral goed als kiezen optioneel blijft. Niet elk kind wil op elk moment kiezen. Voor sommige kinderen is het juist prettig als de standaardvolgorde klaarstaat.

We zagen ook dat leerlingen vaker voor deze optie kozen bij langere paden. Dat suggereert dat kinderen eerder de standaardvolgorde kiezen wanneer er meer keuzemogelijkheden zijn, of wanneer ze snel willen beginnen.

De leerlingen die wél kozen, deden dat op verschillende manieren. Sommigen leken bijvoorbeeld te kiezen op basis van onderwerp of moeilijkheid. Zo’n klein keuzemoment maakt zichtbaar dat kinderen verschillende voorkeuren hebben, ook binnen een gestructureerd leerpad.

De heatmap laat zien dat leerlingen verschillend omgaan met moeilijkere tegels: sommige tegels kwamen vaker aan het begin of juist aan het einde van een route terecht.

Figuur 2. Heatmap met verschillen in aandeel ‘moeilijke’ tegels

Wat betekent dit voor kinderen?

Dit onderzoek laat zien dat een klein keuzemoment vóór het oefenen kan helpen om kinderen meer dagdoelen te laten afronden. Tegelijkertijd bleef de nauwkeurigheid gelijk.

Met andere woorden: kinderen een beetje keuze geven in de volgorde van hun oefening kan positief werken, zolang de structuur van het leerpad behouden blijft.

Dat is precies de balans die we wilden onderzoeken. Het leerpad blijft duidelijk en doelgericht, maar kinderen krijgen toch een klein moment van eigen regie.

Hoe je deze resultaten moet lezen

Dit onderzoek vond plaats tijdens dagelijks gebruik van Squla. Dat maakt de resultaten waardevol, omdat leerlingen de functie gebruikten zoals ze normaal ook oefenen.

Tegelijkertijd ging het om één specifieke aanpassing: kinderen konden alleen de volgorde van een paar tegels kiezen. De inhoud, moeilijkheid en feedback bleven hetzelfde. Ook kunnen korte motivatievragenlijsten subtiele of langzaam groeiende veranderingen missen. Daarnaast kunnen nieuwigheidseffecten een rol spelen.

Daarom zien we dit onderzoek vooral als een duidelijk signaal dat kleine, goed geplaatste keuzes kunnen helpen.

Conclusie

Dit onderzoek laat zien dat keuzevrijheid niet groot of ingewikkeld hoeft te zijn om verschil te maken. Juist een klein, goed geplaatst keuzemoment kan kinderen helpen om meer af te ronden, terwijl de structuur van het leerpad behouden blijft.

Zo blijven we bij Squla onderzoeken hoe kinderen met plezier én gericht kunnen blijven oefenen.

Bronnen

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2012). Self-determination theory. In P. A. M. Van Lange, A. W. Kruglanski, & E. T. Higgins (Eds.), Handbook of theories of social psychology (Vol. 1, pp. 416–436). Sage.

Patall, E. A., Cooper, H., & Wynn, S. R. (2010). The effectiveness of choice in the classroom: A meta-analysis. Journal of Educational Psychology, 102(4), 896–915. (link)

Ryan, R. M. (2022). Intrinsic Motivation Inventory (IMI): Scale description [PDF]. Self-Determination Theory. (link)


Nieuw onderzoek toont aan: gericht oefenen met Squla helpt kinderen vooruit

Annemarieke van den Berg

We weten natuurlijk al langer dat Squla leren leuk maakt. Maar als je kind oefent met rekenen of taal, wil je ook dat het echt werkt en tastbare resultaten oplevert. Nieuw wetenschappelijk onderzoek naar Squla laat zien dat gericht oefenen helpt. In deze blog lees je wat er is onderzocht, wat eruit kwam en wat dit betekent voor je kind.

Van foutje naar oefenkans

Alle kinderen maken weleens een foutje. Dat hoort bij leren.

Bij Squla zien we een fout niet als eindpunt, maar als een kans om verder te oefenen. Want juist bij een fout zie je: hé, hier kan ik nog iets leren.

In het nieuwe onderzoek keken wetenschappers naar een korte herhaalquiz op Squla. In zo’n quiz kregen kinderen vragen terug waar ze eerder moeite mee hadden. Daarna werd gekeken of kinderen beter scoorden als ze tussendoor met hetzelfde onderwerp hadden geoefend.

Een simpel voorbeeld: je kind maakt een fout bij een deelsom. Daarna oefent je kind opnieuw met deelsommen. Later komt er weer zo’n soort vraag voorbij. Gaat het dan beter?

Uit het onderzoek blijkt: vaak wel.

Wat kwam er uit het onderzoek?

De wetenschappers keken naar de antwoorden van duizenden kinderen op Squla. Zo konden ze goed zien wat er gebeurt als kinderen gericht oefenen.

Bij rekenen maakten kinderen na gericht oefenen vaker een vraag goed. Ook bij taal was dat zo. In beide vakken ging het om een stijging van 3 procentpunten.

Dat lijkt misschien geen enorme sprong. Maar bij leren gaat het vaak juist om kleine stappen. Een kind snapt een som net iets beter, herkent een woord sneller, of durft een vraag met meer vertrouwen te maken.

Dat is precies wat we belangrijk vinden bij Squla. Niet alleen veel oefenen, maar oefenen op een manier die past bij wat je kind nodig heeft.

Waarom gericht oefenen zo goed werkt

Kinderen leren niet door iets één keer te zien. Herhalen helpt. Zeker als iets nog niet vanzelf gaat.

Dat herken je misschien ook van thuis. Tafels leer je niet in één middag. Spellingregels blijven beter hangen als je ze vaker oefent. En bij taal groeit begrip stap voor stap.

Daarom is gericht oefenen zo waardevol. Je kind oefent dan niet zomaar wat willekeurige vragen, maar juist onderwerpen die passen bij wat het nog lastig vindt.

Dat sluit goed aan bij hoe kinderen leren. Eerst proberen. Dan oefenen. Nog eens tegenkomen. En merken dat het steeds beter gaat.

Een mooie prijs voor het Squla-onderzoek

Het onderzoek naar Squla is gepubliceerd op een internationaal wetenschappelijk congres over leren, data en onderwijs. Dit jaar vond het congres plaats in Bergen, Noorwegen.

Extra bijzonder: het Squla-paper won de Best Practitioner Paper Award. Dat is een prijs voor onderzoek dat niet alleen wetenschappelijk goed is, maar ook echt waardevol is voor de praktijk.

En dat past goed bij Squla. Want dit onderzoek gaat over hoe kinderen echt oefenen. Gewoon thuis, op school of waar ze Squla gebruiken. Niet in een losse onderzoekssituatie, maar in de dagelijkse praktijk.

We doen al langer onderzoek naar Squla

Dit nieuwe onderzoek staat niet op zichzelf. Squla onderzoekt al langer hoe kinderen leren en hoe oefenen daarbij kan helpen.

Eerder onderzoek keek bijvoorbeeld naar oefenen in de zomervakantie. Veel kinderen zakken na de vakantie een beetje terug in rekenen. Dat wordt ook wel de zomerdip genoemd. Uit dat onderzoek bleek dat kinderen die in de zomer met Squla rekenden, minder terugval lieten zien dan kinderen die dat niet deden.

Ook daar zagen wetenschappers dus: oefenen met Squla maakt verschil.

Het nieuwe onderzoek bouwt daarop voort. En laat opnieuw zien dat Squla kinderen kan helpen om verder te komen.

Wat betekent dit voor jou als ouder?

Je hoeft thuis geen extra schooldag te organiseren. En je kind hoeft ook niet uren achter elkaar te oefenen.

Korte oefenmomenten kunnen al waardevol zijn. Vooral als je kind oefent met iets dat nog lastig is. Dat kan gewoon op een manier die leuk voelt. Met quizzen, spelletjes en onderwerpen die aansluiten bij school.

Met Squla kan dat op een leuke en laagdrempelige manier. Je kind oefent met lesstof van school, maar in een vorm die speels voelt. Zo blijft leren leuk, en groeit je kind stap voor stap.

Wil je meer weten?

Bekijk het volledige wetenschappelijke artikel hier!

Samen bouwen aan de leukste leerplatformen

Annemarieke van den Berg

Wat gebeurt er als je de scherpste koppen tussen de 8 en 14 jaar uitnodigt op je kantoor? Dan krijg je een explosie aan creativiteit. Vorige week woensdag was het tijd voor de tweede editie van het Kidspanel van Squla en StudyGo. Tien enthousiaste jonge denkers kwamen samen om hun mening te geven over de toekomst van het onderwijs. Van verrassende samenwerkingen tot manieren om leren nóg leuker te maken: deze groep had aan goede ideeën geen gebrek. Wat een inspirerende dag!

Junior directors denken mee over onze toekomst 🚀

Terwijl de klok op het Amsterdamse hoofdkantoor vier uur tikte, steeg de energie. Vanuit alle windstreken van het land kwamen onze belangrijkste adviseurs binnendruppelen. Na een warm welkom van CMO Elise Drost en een ijsbrekende ‘Dilemma Dash’, vlogen de eerste scherpe ideeën al over tafel! Want lid zijn van het Kidspanel is niet zomaar een uitje. Het betekent kritische vragen stellen, ongezouten meningen delen en ongeremd fantaseren over hoe we leren nóg leuker kunnen maken. Of ze nu fysiek aanwezig waren of digitaal inbelden, deze jonge raad van advies liet zien dat de beste innovaties niet uit de vergaderkamer komen, maar rechtstreeks van de experts die dagelijks met onze platformen werken. Zo opperde een panellid het idee om te leren in verschillende leerplaneten, waarin je zelf steden kan bouwen. Iemand anders leek het handig om met AI na te kijken, die je kan uitleggen waar het fout gaat. Óf het mogelijk te maken om met VR iemand uit de geschiedenis te spreken, te gek!

De diepte in met Squla Leerpad en slimme hulp 🧠

Na de energie van de Dilemma Dash was het tijd voor focus. In het eerste panelgesprek doken we in Squla Leerpad voor groep 6 t/m 8. Hoe zorg je dat je precies leert wat je nodig hebt, zonder dat het saai wordt? De kids waren ongezouten eerlijk: “Spelletjes tussendoor maken het leren een stuk leuker”, vonden ze. Ook spraken we over bijles en samenwerkingen. Wanneer is hulp fijn en wanneer voelt het als ‘extra school’? De conclusie was helder: bijles is niet iets om je voor te schamen, wel zou het fijn zijn als het binnen de schooltijden valt.

Volgende discussie: Squla in de klas en de effectiviteit van StudyGo 🏫

Verschillende leerlingen gebruiken Squla in de klas. Er worden daarnaast ook veel andere platformen gebruikt: methodespecifieke tools, rekenplatformen, topo oefenen, etc. Ze zouden graag een feature aan Squla in de klas toevoegen waarmee je met de hele klas kan oefenen. Samen spelen en leren: “Een wedstrijdje spelling in de klas met bijvoorbeeld monsters op Squla.”

Met de middelbare schoolleerlingen spraken we over de effectiviteit van StudyGo. Het panel vindt StudyGo over het algemeen effectief: het maakt leren vaak sneller, makkelijker en zorgt voor betere cijfers, vooral bij woordjes en talen. Maar er is ook feedback: er is behoefte aan meer variatie in oefeningen, meer toetsen en meer inzichtvragen.

Krijtjes in de aanslag ✍️

We sloten de middag af met een evaluatie op onze krijtmuur. De muur was verdeeld in vier vlakken, passend bij de thema’s van de panels. De opdracht was simpel: pak een krijtje en laat je mening achter. Binnen no-time stond de muur vol met kleurrijke feedback.

Pizza, certificaten en trotse gezichten 🍕

Geen Kidspanel zonder een goede afsluiting. Na een middag vol hersenkraken was het tijd voor de welverdiende pizza-party. Ook was er tijd gemaakt voor de uitreiking van de certificaten. Met een officieel bewijs van hun deelname op zak en een hoofd vol nieuwe indrukken, verlieten de kids het pand. Wij blijven achter met een zak vol nieuwe ideeën, een muur vol krijt en een hart vol inspiratie. Het bevestigt voor ons hoe essentieel deze ontmoetingen zijn. Alleen door samen te werken met de kinderen zelf, bouwen we aan platformen die naadloos aansluiten op hun belevingswereld.

Hoe ga je om met schermtijd bij jonge kinderen?

Annemarieke van den Berg

Veel ouders vragen zich af: hoeveel schermtijd is gezond voor een peuter? Experts adviseren korte schermmomenten en kijken vooral naar de balans in de hele dag. In deze blog lees je wat de richtlijnen zijn voor kinderen onder de 5 jaar, hoe de 20-20-2 regel werkt en hoe korte schermsessies kunnen helpen bij gezonde schermgewoonten.

Je peuter zit geconcentreerd naar een spelletje op de tablet te kijken. Even later hoor je:
“Nog eentje!” Veel ouders herkennen dit moment. Schermen zijn overal en kunnen ook leerzaam en leuk zijn. Maar hoeveel schermtijd is eigenlijk gezond voor jonge kinderen? Het korte antwoord: het gaat niet alleen om hoeveel minuten je kind op een scherm zit, maar om de balans in de hele dag.

Het gaat om de hele dag, niet alleen om schermtijd

De eerste jaren van een kind zijn een periode waarin gewoontes ontstaan. Denk aan bewegen, slapen en spelen. Experts kijken daarom niet alleen naar schermtijd, maar naar het hele dagritme van een kind:

  • Slapen
  • Bewegen
  • Rustig spelen
  • Schermgebruik

Volgens de richtlijnen voor jonge kinderen is het belangrijk dat al deze onderdelen in balans zijn. Ook de kwaliteit van rustige momenten speelt een rol. Activiteiten zoals samen lezen, zingen, verhalen vertellen of puzzelen zijn bijvoorbeeld waardevolle rustige activiteiten voor jonge kinderen. Schermen zijn dus niet per definitie “fout”. Ze zijn één van de vele manieren om te spelen en te leren.

Wat zeggen experts over schermtijd onder de 5 jaar?

Voor jonge kinderen gelden globale richtlijnen voor schermgebruik:

  • Baby’s (0-1 jaar)
    Voor deze leeftijd wordt schermtijd niet aanbevolen. Spelen op de grond, bewegen en contact met ouders zijn belangrijker.
  • 1 jaar
    Schermen worden liever nog niet als routine gebruikt.
  • 2 jaar
    Als schermen worden gebruikt, houd het dan kort: maximaal ongeveer 1 uur per dag. Minder is beter.
  • 3-4 jaar
    Ook hier geldt: maximaal 1 uur schermtijd per dag, naast voldoende beweging verspreid over de dag.

De 20-20-2 regel: een handige gewoonte

Een simpele manier om met schermgebruik om te gaan, is de 20-20-2 regel. Deze regel helpt kinderen om niet te lang achter elkaar dichtbij te kijken. Zo werkt het:

  • Na 20 minuten dichtbij kijken (bijvoorbeeld naar een scherm)
  • 20 seconden in de verte kijken
  • En minimaal 2 uur per dag buiten zijn

Deze gewoontes kunnen helpen om de groei van het oog te beperken en de kans op bijziendheid later in het leven te verkleinen. Bijziendheid komt namelijk steeds vaker voor. In Nederland heeft inmiddels ongeveer 50% van de jongeren er last van. Gelukkig zijn de oplossingen vaak simpel. Bijvoorbeeld:

  • Na een kort spelletje samen uit het raam kijken
  • Even rondlopen in huis
  • of daarna lekker naar buiten gaan

Waarom korte schermmomenten beter werken voor jonge kinderen

Peuters en kleuters hebben vaak nog moeite met stoppen. Je kent het misschien wel: nog één filmpje, nog één spelletje… Lange schermsessies zonder duidelijk einde kunnen daardoor leiden tot frustratie of discussies. Korte en voorspelbare schermmomenten werken vaak beter. Net zoals een verhaaltje voor het slapengaan een duidelijk begin en einde heeft, helpt dat ook bij schermgebruik. Zo leren kinderen dat schermtijd een activiteit is met een begin en een einde, waarna er weer andere dingen volgen — zoals spelen, lezen of naar buiten gaan.

Hoe Squla Junior helpt bij gezonde schermgewoonten

Squla Junior is ontwikkeld voor jonge kinderen om spelenderwijs te leren. Maar het gaat niet alleen om de inhoud van de spelletjes. Ook hoe lang kinderen spelen is belangrijk. Daarom heeft Squla Junior een schermlimiet-functie. Met deze functie kunnen ouders een speeltijd instellen. Ongeveer een minuut voordat de tijd voorbij is, rondt de app het spel rustig af. Voor kinderen voelt dat als een zachte landing, in plaats van een plotselinge stop midden in een spel. Dat helpt om:

  • Schermmomenten kort te houden
  • Duidelijke eindpunten te creëren
  • Makkelijker over te gaan naar iets anders. Bijvoorbeeld naar buiten spelen of even een 20-20-2 pauze nemen.

Stel gemakkelijk de schermtijd in en de app zorgt ervoor dat het spel op een natuurlijke manier eindigt.

Q gaat naar bed en de sessie is over. Als ouder kan je nog 5 minuutjes toevoegen, of afsluiten

De schermtijdfunctie zit handig verborgen achter een simpel kinderslot

Zo creëer je een gezonde balans in de dag

Schermgebruik hoort tegenwoordig bij het dagelijks leven. Maar voor jonge kinderen werkt een dag met veel variatie het beste. Denk aan een dag met:

  • Bewegen en spelen
  • Samen lezen of puzzelen
  • Korte schermmomenten
  • Genoeg tijd buiten

Met kleine gewoontes, zoals korte schermsessies en regelmatig naar buiten ontstaat vanzelf een gezonde balans. En dat is uiteindelijk waar het om draait: een dag vol verschillende manieren om te spelen, ontdekken en leren.

Ieder kind verdient een verjaardag: Squla op bezoek bij Stichting Jarige Job

Annemarieke van den Berg

Voor veel kinderen is een verjaardag een dag waar je weken naar uitkijkt. Trakteren in de klas, cadeautjes uitpakken of even in het middelpunt staan. Maar helaas is dat niet voor ieder kind vanzelfsprekend. Daarom gingen we met Squla & StudyGo langs bij Stichting Jarige Job in Rotterdam om te helpen om verjaardagen voor elk kind mogelijk te maken.

Wat doet Stichting Jarige Job?

In Nederland groeien honderdduizenden kinderen op in gezinnen die het financieel niet breed hebben. Voor deze kinderen is een verjaardag vieren daarom soms simpelweg niet mogelijk. Stichting Jarige Job zorgt ervoor dat deze kinderen toch een fijne verjaardag krijgen. Zij maken verjaardagsboxen met cadeautjes, slingers, ballonnen en traktaties voor in de klas. Zo kan elke kind trots zeggen: “Ik ben jarig”, net als ieder ander.

Aan de slag

Vorige week gingen we met 26 collega’s van Squla & StudyGo (ons platform voor de middelbare school) op bezoek in de Van Nelle Fabriek om Jarige Job te helpen inpakken. Na een introductie en uitleg was het tijd om de handen uit de mouwen te steken: dozen vouwen, cadeautjes pakken, versiering en lekkers in de doos, een adres erop en verzenden maar! Zelfs Q en de mascotte van Jarige Job kwamen een handje helpen. Tussen het werken door werd er veel gelachen, gezongen en gepraat (en gemotiveerd om nóg meer boxen in te pakken), maar er was ook ruimte om stil te staan bij wat dit betekent. Een doos met cadeautjes en versieringen kan een enorm verschil maken in hoe een kind zich voelt op zijn of haar speciale dag. In totaal hebben we 820 verjaardagsboxen ingepakt!

Naast het vrijwilligerswerk hebben we 350 Squla-etuis gedoneerd die in de boxen kunnen worden weggegeven. Etuis die kinderen kunnen gebruiken op school, bij het maken van huiswerk of tijdens het leren.

Samen maken we verschil

Bij Squla geloven we dat leren niet alleen gaat over sommen en taal. Het gaat ook over je veilig voelen, durven te proberen en mee kunnen doen. Een kind dat zich buitengesloten voelt, leert anders dan een kind dat zich gezien en gesteund voelt. Een verjaardag kunnen vieren, meedoen met de klas en trots trakteren lijken misschien kleine dingen, maar ze maken een wereld van verschil. Elk kind verdient gelijke kansen. Niet alleen in de klas, maar ook daarbuiten.

Wat wordt er getoetst bij de LVS-toetsen in groep 5?

Annemarieke van den Berg

Groep 5 is een belangrijk jaar waarin kinderen verder bouwen op de basis van rekenen en lezen. Hun ontwikkeling wordt door de leerkracht gevolgd met behulp van toetsen uit het Leerlingvolgsysteem (LVS). Veel scholen nemen in groep 5 de Leerling in Beeld (LIB)-toets af, de vernieuwde versie van de voormalige Cito-toets. Deze toets brengt de voortgang in kaart op vakgebieden zoals rekenen, taalverzorging en begrijpend lezen. In dit blog leg ik uit welke onderdelen worden getoetst en welke voor soort opgaven je kind kan verwachten in groep 5.

Ook interessant:
Wat wordt er getoetst bij de LVS-toetsen in groep 3?
Wat wordt er getoetst bij de LVS-toetsen in groep 4?
Wat wordt er getoetst bij de LVS-toetsen in groep 6?
Wat wordt er getoetst bij de LVS-toetsen in groep 7?

Wanneer worden er toetsen afgenomen in groep 5?

Scholen gebruiken een Leerlingvolgsysteem (LVS) om de ontwikkeling van leerlingen over meerdere jaren te volgen. Dat gebeurt niet alleen met toetsen, maar ook via observaties, gesprekken en natuurlijk het dagelijks werk in de klas.

Veelgebruikte LVS-toetsen in Nederland zijn:

  • Leerling in Beeld (LIB) – Cito

  • Boom LVS

  • IEP (Inzicht Eigen Profiel)

 Net als in groep 3 en groep 4 wordt er in groep 5 twee keer per jaar getoetst.

  • Halverwege het schooljaar in januari/februari: de M5 toetsen
    (M staat voor Midden)
  • Aan het einde van het schooljaar in mei/juni: de E5 toetsen
    (E staat voor Eind)

Wat zijn de ‘Leerling in Beeld’ (LIB) toetsen in groep 5

De Leerling in Beeld (LIB)-toetsen zijn de vernieuwde versie van de bekende Cito-toetsen. Deze toetsen helpen scholen om de voortgang van je kind over meerdere jaren te volgen.

‘Het doel van LVS-toetsen is dan ook niet om een zo hoog mogelijke score te halen, maar om de ontwikkeling van het kind te meten.’ (Cito)

De LIB-toetsen zijn bedoeld om te meten wat je kind al kan en waar nog ontwikkeling mogelijk is. Daarom bevat de toets ook bewust opgaven die nog niet helemaal binnen de verwachte kennis van je kind vallen (er zijn zelfs opgaven over lesstof die ze nog niet gehad hebben). Op deze manier vallen ook kinderen die meer uitdaging nodig hebben op.

De uitslag wordt weergegeven in een grafiek die de groei van je kind laat zien, niet alleen op het moment van toetsing, maar ook de voortgang van de afgelopen jaren. Rekenen, taalverzorging en lezen vormen het basispakket van de LIB-toetsen dat de meeste scholen gebruiken. Sommige scholen kiezen voor een uitgebreider pakket met extra onderdelen zoals Engelswoordenschatbegrijpend luisterensociaal-emotioneel functioneren en executieve functies.

Onderdelen van de Cito-toets (LIB)

De Leerling in Beeld (LIB)-toets in groep 5 is opgebouwd uit verschillende onderdelen die inzicht geven in de vaardigheden en ontwikkeling van je kind. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste vakken en wat ze meten:

1. Rekenen

Dit onderdeel test zowel ‘kale sommen’ (bijvoorbeeld 17 + 23) als praktische ‘verhaaltjessommen’. Het richt zich op:

  • Rekenvaardigheden: optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen.
  • Verhoudingen: inzicht in verhoudingen.
  • Meetkunde: werken met figuren, lengtes meten en afstanden schatten.
  • Inzicht en probleemoplossend vermogen: toepassen van wiskundige kennis in praktische situaties.

2. Taalverzorging

Dit onderdeel test:

  • Spelling: spelling van woorden volgens de spellingsregels die in groep 5 aangeboden worden.

3. Begrijpend Lezen

Begrijpend lezen is een essentieel onderdeel dat je kind helpt teksten te begrijpen en juiste conclusies te trekken. Er komen verschillende soorten vragen voorbij, zoals tekst-opgaven en evaluatie-opgaven, met afwisselende teksten. Vaardigheden die hierbij getest worden zijn:

  • Tekstbegrip: de hoofdgedachte van een tekst achterhalen.
  • Conclusies trekken: verbanden leggen en logische conclusies trekken.
  • Informatie verwerken: tabellen, grafieken en schema’s lezen.
  • Zoeken en interpreteren: snel de juiste informatie vinden in naslagwerken of op internet.
  • Samenvatten: de kern van een tekst goed kunnen verwoorden.

4. Technisch lezen: AVI en DMT

Lezen vormt de basis voor alle vakken. Ook in groep 5 worden toetsen afgenomen om het leestempo en het leesniveau te bepalen. De resultaten van deze toetsen vormen ook een belangrijke indicatie voor mogelijke leesproblemen of dyslexie. Lees hier meer over de signalering in mijn blog over het signaleren van dyslexie op de basisschool.

Technisch lezen wordt gemeten met twee toetsen:

AVI: deze toets is een individuele afname, waarbij je kind de tekst op een leeskaart hardop voorleest. De leerkracht of begeleider noteert het tempo en eventuele leesfouten. Na de afname volgt een AVI-leesniveau. Dit geeft aan welke boeken het best passen bij het leesniveau van je kind.

DMT: tijdens de Drie-Minuten-Toets (DMT) leest je kind binnen één minuut zoveel mogelijk losse woorden op 3 leeskaarten met oplopende moeilijkheidsgraad. Het aantal goed gelezen woorden in een minuut wordt genoteerd.

 

Wat wordt er bij begrijpend lezen in groep 5 getoetst?

 

Tekstsoorten

In de toetsen begrijpend lezen komen verschillende tekstsoorten en genres aan bod. Met behulp van verschillende typen opgaven worden vaardigheden getoetst die nodig zijn om tot een goed begrip van tekst te komen.

Goede lezers maken gebruik van leesstrategieën, zoals het samenvatten van informatie in de tekst en de inzet van voorkennis over een onderwerp. Deze leesstrategieën zijn in de lessen begrijpend lezen veel aan bod gekomen. De teksten in de toetsen voor groep 5 zijn voor het merendeel verhalende en informatieve teksten. 

Opgaventypen

Er zijn verschillende soorten opgaven waarbij de nadruk ligt op het begrijpen en interpreteren van de tekst:

  • Vragen over de teksten waarbij een vraag gesteld wordt n.a.v. een tekst of deel van een tekst.
  • Openplaatsopgaven waarbij teksten worden aangeboden waaruit zinnen of delen van zinnen zijn weggelaten. De kinderen kiezen vervolgens het alternatief dat het best in de tekst past. Belangrijk is daarbij om zowel vóór als na de invulplaats te lezen.
  • Voorspelopgaven waarbij alleen de titel, een (begin)gedeelte van de tekst en soms een afbeelding wordt weergegeven. De rest van de tekst ontbreekt. Kinderen moeten op basis van de gegeven informatie een vraag beantwoorden waarbij ze een voorspelling moeten doen over de inhoud van de tekst.

Spellingtoetsen groep 5

De spellingtoetsen zijn soms in de vorm van een dictee. De leerkracht leest een zin voor, dan leest de leerkracht uit die zin één woord opnieuw voor: dat is het woord dat de kinderen noteren op het antwoordblad. Bij een digitale afname leest de computer voor. Er zijn echter ook toetsen waarbij kinderen het fout gespelde woord moeten herkennen in een meerkeuzevraag.

Spellingcategorieën in groep 5

De moeilijkheid van woorden t.o.v. de spellingtoets van groep 4 is toegenomen. De woorden in de toetsen van groep 3 en 4 hadden hooguit twee lettergrepen, terwijl de woorden in groep 5 bijna allemaal twee of meer lettergrepen hebben.

In de eerste helft van groep 5 wordt bij de meeste spellingsmethodes veel stof herhaald en komen er bijna geen nieuwe spellingcategorieën aan bod. De kinderen hebben bijvoorbeeld in groep 4 al de spellingsregel van aai/ooi/oei geleerd. Nu in groep 5 komen bij dezelfde regel moeilijkere woorden aan bod zoals: ‘ooievaar’.

In de tweede helft van groep 5 verdiepen kinderen hun spellingkennis. Ze bouwen voort op wat ze in groep 3 en 4 hebben geleerd en krijgen meer regels en uitzonderingen. De belangrijkste spellingscategorieën:

  • Open en gesloten lettergrepen
    lopen – loppen / maken – makken

  • Lange en korte klanken
    maan – man

  • Tweetekenklanken
    aa, ee, oo, uu, ie, oe, eu, ui, ou, au, ei/ij

  • Verkleinwoorden
    -je, -tje, -pje, -kje

  • Samenstellingen
    voetbalveld, klaslokaal

  • Woorden met voor- en achtervoegsels
    be-, ge-, ver-, -heid, -ing

  • Hoofdletters en leestekens
    namen, zinnen, punt, vraagteken

  • Meervoudsvormen
    -en, -’s (bijv. tafels, auto’s)

Rekentoetsen in groep 5

De rekentoetsen bestaan uit verhaaltjessom of een kale som die de leerling zelf leest. Bij de digitale variant kan de leerling de opgaven voor laten lezen door de computer.

Bij sommige opgaven hoort een ondersteunende afbeelding. Er zijn bij de rekentoetsen zowel open als meerkeuze vragen. De toetsen in groep 5 zijn gericht op de onderdelen getallen en meten en meetkunde. De volgende onderdelen komen in groep 5 aan bod:

Getallen en getalrelaties

  • Het begrijpen van de telrij, structuur en relaties van getallen. Bijvoorbeeld weten dat in het getal 63 de 6 niet 6 maar 60 voorstelt.
  • Grotere getallen op de getallenlijn herkennen of kunnen noteren.
  • Tellen met groepjes van 2, 5, 10, 20, 25, 50 en 100.
  • Verder en terug tellen met sprongen van 2, 5, 10, 25, 50 in een getallengebied tot 1000.
  • Hoeveelheden splitsen. Bijvoorbeeld: 350 pennen splitsen in 3 dozen van 100 en 1 doosje van 50 pennen.
  • Vergelijken van getallen. Bijvoorbeeld: Schrijf van klein naar groot op: 1099, 1101, 1001, 1009.
  • Sommen met optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen als ‘kale som’: 800-390=… Of in een context. Bijvoorbeeld: Jarno brengt zand naar de tuin. Hij loopt 14 keer met 2 volle emmers. Hoeveel emmers zand brengt hij naar de tuin?

Meten, tijd en geld

Meten omvat het meten van lengte, oppervlakte, inhoud en gewicht. Het gaat in groep 5 nog om de basiskennis en begrip van de maten. Bijvoorbeeld het aflezen van meetinstrumenten zoals de liniaal.

  • Herleiden van centimeter naar meter en omgekeerd.
  • Bepalen van een aantal dozen op een stapel.
  • Begrip van gram en kilogram en kunnen inschatten welke bij welke situatie de juiste maataanduiding past.
  • Bedenken welk figuur van gegeven puzzelstukjes gemaakt kan worden.
  • Het spiegelbeeld van een figuur aangeven.

Tijd

Geld

  • Totaalbedrag bepalen van munten en biljetten bij elkaar.
  • Gepast betalen met munten en biljetten.
  • Berekenen hoeveel geld je terugkrijgt in een winkel.
  • Munten of biljetten inwisselen tegen andere munten of biljetten. Bijvoorbeeld: Fenne heeft een briefje van 10 euro. Ze wisselt dit in voor munten van 50 cent. Hoeveel munten van 50 cent krijgt ze?

Kennismaken met de vraagstelling op de LVS-toetsen

Doet je kind het op de LVS-toets minder goed dan op de methode-toetsen? Dit kan te maken hebben met het verschil in vraagstelling. Op de LVS-toetsen wordt er vaak meer context en tekst gebruikt in de vraagstelling. Daarnaast wordt in deze toetsen lesstof van een langere periode getoetst en bij een gewone methode-toets vaak alleen maar wat ze in de 3 weken daarvoor hebben geleerd. 

Hoe kan ik mijn kind voorbereiden op de LIB-toets?

Wil je je kind op een ontspannen manier laten wennen aan deze vraagstelling, dan kan extra oefening helpend zijn. Een voorbereiding voor de LIB-toets kan je kind helpen om zelfvertrouwen op te bouwen. Bekijk alle oefenstof van Squla in groep 5 of doe de demo. Hier is een praktische checklist voor een ontspannen en effectieve voorbereiding:

  • Herhaling: Een extra herhaling van de vele nieuwe onderwerpen van groep 5 kan soms nét even de boost geven om de lesstof goed te beheersen.
  • Gebruik oefenplatforms zoals Squla: Squla biedt oefeningen voor de LIB-toets waarmee je kind de vraagtypes op eigen niveau kan oefenen. Dit helpt om zich goed voor te bereiden en de stof beter te beheersen.
  • Oefen met de vraagtypes van de LIB-toets: Laat je kind kennismaken met de soorten vragen die tijdens de toets kunnen komen. Dit bouwt vertrouwen op en zorgt dat de toets zelf geen verrassing is.
  • Zorg voor zelfvertrouwen: Moedig je kind aan om de toets te zien als een kans om te laten zien wat het kan. Fouten maken is oké; ze helpen juist om te leren. Leg dus geen extra nadruk dat dit een ‘belangrijk moment’ is.
  • Maak het leuk: Oefenen hoeft niet saai te zijn. Gebruik bijvoorbeeld speelse oefeningen, quizzen of leerzame spellen om het leerproces boeiend te houden.

Hoe helpt Squla bij de voorbereiding op LIB toetsen?

Squla biedt een rustige, doelgerichte manier om je kind goed voor te bereiden op de LIB-toetsen. Met Squla kan je kind zelf kiezen welk onderdeel hij gaat oefenen. Heeft je kind moeite met rekenen, spelling of begrijpend lezen? Met de leerzame games en quizzen kan er spelenderwijs worden geoefend met de vragen die lijken op de echte LVS-toets. Squla maakt het oefenen toegankelijk en effectief door:

  • Aansluiting op de schooldoelen: de oefeningen zijn afgestemd op de officiële SLO-leerdoelen van de basisschool, zodat je kind precies oefent wat het nodig heeft voor de toets.
  • Niveau past zich aan: de moeilijkheidsgraad wordt automatisch aangepast op basis van hoe je kind presteert. Zo oefent je kind altijd op het juiste niveau, wat vertrouwen geeft en frustratie voorkomt.
  • Oefen vragen zoals in de toets: Squla biedt vragen die lijken op de vraagstelling van Cito en IEP toetsen, zodat je kind vertrouwd raakt met het soort vragen dat het kan verwachten.
  • Leren met plezier: dankzij verhalen, quizzen en speelse oefeningen blijft het leerproces leuk en afwisselend, wat de motivatie hoog houdt.

Klaar om te oefenen? Klik hier voor een gratis proefaccount

Tot slot: het totaalplaatje van je kind

De Leerling in Beeld-toetsen in groep 5 geven inzicht in de ontwikkeling van je kind, maar een kind is zoveel meer dan alleen een toetsresultaat. Naast rekenen en taal telt ook hoe je kind zich sociaal, creatief en emotioneel ontwikkelt. Een goede voorbereiding kan helpen om met zelfvertrouwen de toets te maken, maar uiteindelijk draait het op school om veel meer dan alleen cijfers. Leerkrachten kijken naar het totale plaatje: hoe een kind groeit, samenwerkt, doorzet en nieuwe dingen ontdekt. De toetsresultaten zijn slechts één hulpmiddel om te bepalen waar extra ondersteuning of juist verrijking nodig is, maar ze zeggen niet alles over de unieke talenten en kwaliteiten van je kind.

Dit blog is geschreven door Shelby Vos-van Andel | Bachelor of Education PABO | Master SEN (MSEN) intern begeleider en gedragsspecialist in het basisonderwijs. Als Intern begeleider was ze onder andere verantwoordelijk voor het analyseren van LVS-toetsen, het begeleiden van leerkrachten bij de toetsafname en het bespreken van toetsen met ouders.

Samen leren over Mediawijsheid

Annemarieke van den Berg

Kinderen groeien op in een wereld vol schermen, apps en filmpjes. Ze swipen, scrollen en klikken alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Maar weten ze ook wat er schuilgaat achter alles wat ze online zien? Of hoe ze nepnieuws kunnen herkennen? Daarom is mediawijsheid vandaag de dag een belangrijke vaardigheid voor kinderen. 

Om kinderen te helpen slim en veilig om te gaan met media, werken Squla en de 5MinutenShow samen aan een reeks korte, herkenbare afleveringen over mediawijsheid. In elke aflevering komen onderwerpen voorbij die kinderen dagelijks tegenkomen, van schermtijd tot online privacy en van nepnieuws tot emoji’s.

Bij de afleveringen horen verwerkingsopdrachten die geschikt zijn voor gebruik in de klas, zodat de docent ze kan inzetten om kinderen samen te laten werken en te laten reflecteren op wat ze hebben geleerd. Squla is gratis te gebruiken in de klas voor alle scholen. Daarnaast kunnen de opdrachten ook samen met je kind thuis worden gemaakt, zodat jullie het onderwerp op een interactieve manier kunnen bespreken en toepassen.

Na het maken van de verwerkingsopdrachten kunnen kinderen op Squla ook een bijpassende quiz spelen die aansluit bij de aflevering. Zo ontdekken ze op een speelse manier wat ze al weten en wat ze nog kunnen leren, een leuke manier om samen te praten over mediawijsheid en bewust mediagebruik. Door te kijken, te doen en te spelen leren kinderen op verschillende manieren over media. Zo blijft de boodschap niet alleen hangen, maar wordt leren ook echt leuk en herkenbaar. 

Zowel Squla als de 5MinutenShow geloven dat leren het beste werkt als het speels, actief en herkenbaar is. Door hun krachten te bundelen, helpen ze kinderen niet alleen slimmer te worden, maar ook belangrijke vaardigheden te ontwikkelen die hun helpen bewust en veilig om te gaan met media. 

Kijk samen met je kind of leerlingen een aflevering van de 5MinutenShow en ontdek hoe leuk leren over mediawijsheid kan zijn. Maak daarna de verwerkingsopdracht en speel de quiz op Squla. Zo wordt leren over mediawijsheid niet alleen leerzaam, maar ook een moment van plezier en gesprek, thuis én op school!

Bekijk alle afleveringen en werkbladen op de docentenpagina of de ouderpagina.

Ontdek de wereld van film met Cinekid & Squla!

Annemarieke van den Berg

Cinekid en Squla bundelen ook dit jaar hun krachten om kinderen op een speelse manier kennis te laten maken met de wondere wereld van film en media. Via het online leerplatform van Squla ontdekken kinderen nu alles over klassieke filmtrucs, animatietechnieken en het maken van hun eigen mini-film.

In de Cinekid-quizzen worden korte, leerzame video’s met leuke, interactieve vragen gecombineerd. Kinderen leren bijvoorbeeld hoe ze een flipboekje tekenen, een thaumatroop maken of een stop-motionfilm opnemen. TikTok-ster Lisanne Dijkstra laat op Squla stap voor stap zien hoe kinderen deze creatieve opdrachten thuis of in de klas kunnen uitvoeren. Zo ontdekken ze spelenderwijs de geheimen achter animatie, filmtrucs en creatieve media.

Door deze samenwerking komen creativiteit, mediawijsheid en educatie perfect samen. Squla is het online leerplatform voor kinderen van peuterleeftijd tot groep 8 en biedt leerplezier zonder prestatiedruk. Kinderen leren spelenderwijs belangrijke vaardigheden zoals observeren, analyseren en creatief denken. Zo ontdekken ze niet alleen de wereld van film en media, maar ontwikkelen ze ook hun eigen creatieve talenten.

De quizzen zijn zowel thuis als in de klas te spelen. Kinderen kunnen zelfstandig op ontdekkingstocht gaan, maar ook samen met vriendjes of familie de quizzen doen. Squla is gratis beschikbaar voor scholen. Zo kunnen leerkrachten de quizzen makkelijk in de klas inzetten als creatieve en leerzame aanvulling op hun lesprogramma. Zo brengen we samen filmplezier én mediawijsheid tot leven, zowel thuis als op school.

Speel de Cinekid-quizzen nu op www.squla.nl en ontdek hoe leuk leren over film kan zijn!

50 Kinderboekentips (3 – 12 jaar)

Annemarieke van den Berg

De Kinderboekenweek is hét moment om kinderen te laten ontdekken hoe leuk lezen kan zijn. Van grappige prentenboeken tot spannende avonturenverhalen – er is voor elk kind iets moois te vinden. In deze blog deel ik 50 leuke kinderboeken (3-12 jaar) die zorgen voor leesplezier, fantasie en nieuwe werelden. Perfect om samen in te duiken of juist zelf te lezen!

Boekentip 3+

Boekentip 4+

Boekentip 5+

Boekentip 6+

Boekentip 7+

Boekentip 8+

Boekentip 9+

Boekentip 10+

Boekentip 11+

Boekentip 12+