Signaalwoorden

Tijdens het begrijpend lezen is het begrijpen, herkennen en toepassen van signaalwoorden enorm belangrijk. Als je kind dit door heeft, worden lange teksten een stuk eenvoudiger.

Tijdens begrijpend lezen lijkt een tekst soms één grote lap woorden. Maar signaalwoorden laten zien hoe zinnen en alinea’s met elkaar samenhangen. Ze helpen de structuur van een tekst te begrijpen.

Aan een signaalwoord zie je of iets een opsomming is, een tegenstelling, een oorzaak of juist een conclusie. Wanneer je kind signaalwoorden leert herkennen, begrijpt hij teksten beter, maakt sterkere samenvattingen, werkstukken én scoort vaak beter op taal- of begrijpend lezen toetsen.

Wat zijn signaalwoorden?

Signaalwoorden zijn woorden die aangeven welk verband er is tussen zinnen of alinea’s in een tekst. Ze laten zien hoe gedachten met elkaar verbonden zijn. Ze zijn een beetje de ‘lijm’ tussen zinnen en gedachten. 

Je kunt signaalwoorden ook vergelijken met verkeersborden in een tekst. Ze geven richting: let op, hier komt een tegenstelling of dit is een conclusie.

Voorbeeld: Ik wilde buiten spelen, maar het regende.

Het woord ‘maar‘ laat zien dat er een tegenstelling is tussen wat je wilt en wat er daadwerkelijk gebeurt.

Wie signaalwoorden begrijpt, snapt toetsen sneller!

Herkent je kind signaalwoorden? Dan wordt begrijpend lezen een stuk makkelijker!

Waarom zijn signaalwoorden belangrijk?

Signaalwoorden spelen een grote rol bij begrijpend lezen én schrijven in de bovenbouw. 

  • Beter begrijpend lezen: ze helpen je kind om sneller te snappen waar een tekst naartoe gaat.
  • Antwoorden vinden in toetsvragen: veel toetsvragen gaan over tekstverbanden en signaalwoorden.
  • Duidelijker schrijven: met signaalwoorden leert je kind ook zelf betere teksten schrijven. 

Je kind hoeft niet alle signaalwoorden uit zijn hoofd te kennen. Het begint met leren herkennen: wat gebeurt hier in de tekst? Op Squla oefenen kinderen met het herkennen en gebruiken van signaalwoorden in context.

Tekstverbanden en bijbehorende signaalwoorden

In teksten komen verschillende soorten verbanden voor. Elk tekstverband heeft zijn eigen signaalwoorden.

  • Opsomming

Bij een opsomming worden meerdere dingen genoemd of toegevoegd.

Signaalwoorden: en, ook, bovendien, daarnaast, ten eerste, verder, vervolgens

Voorbeeldzin: Ik neem mijn boek, mijn pen en mijn etui mee.

  • Tegenstelling

Bij een tegenstelling worden twee ideeën met elkaar vergeleken of tegenover elkaar gezet.

Signaalwoorden: maar, echter, toch, daarentegen, aan de andere kant, hoewel

Voorbeeldzin: Ik wil graag mee, maar ik ben ziek.

  • Reden of oorzaak

Dit tekstverband laat zien waarom iets gebeurt.

Signaalwoorden: omdat, want, doordat, daarom, aangezien, hierdoor

Voorbeeldzin: Ik blijf binnen, omdat het regent.

  • Uitleg of toelichting

Hier geeft de schrijver extra uitleg of een voorbeeld.

Signaalwoorden: bijvoorbeeld, zoals, denk aan, dat wil zeggen, ter illustratie

Voorbeeldzin: Je moet stil zijn in de klas, zoals tijdens een toets.

  • Conclusie of samenvatting

Bij dit tekstverband rondt de schrijver af of trekt een conclusie.

Signaalwoorden: dus, daarom, kortom, al met al, samenvattend

Voorbeeldzin: Hij was te laat, dus hij miste de uitleg.

Handige lijst met signaalwoorden per soort

Hieronder vind je een handige lijst per tekstverband. Je hoeft ze niet allemaal te onthouden, maar het helpt om ze regelmatig te lezen waardoor je kind ze sneller herkent in een tekst.

Tekstverband

Signaalwoorden

Opsomming

en, ook, bovendien, daarnaast, ten eerste, verder, vervolgens

Tegenstelling

maar, echter, daarentegen, toch, aan de andere kant, hoewel

Reden / Oorzaak

omdat, want, doordat, daarom, aangezien, hierdoor

Toelichting

bijvoorbeeld, zoals, denk aan, dat wil zeggen, ter illustratie

Conclusie

dus, daarom, kortom, al met al, samenvattend

Vergelijking

net als, zoals, evenals, in vergelijking met

Tijd / volgorde

eerst, daarna, vervolgens, ondertussen, ten slotte, uiteindelijk

Voorwaarde

als, indien, tenzij, op voorwaarde dat

Doel

om te, opdat, zodat, met de bedoeling dat

Oefenen met signaalwoorden?

Signaalwoorden leer je niet alleen door ze te lezen, maar vooral door ermee te oefenen. Op Squla oefenen kinderen spelenderwijs met begrijpend lezen, tekstverbanden en toetsopgaven. Ze leren signaalwoorden herkennen, gebruiken en toepassen in verschillende soorten teksten. Zo groeit het leesbegrip stap voor stap én spelenderwijs! Start met onze begrijpend lezen-quizzen of maak je eigen samenvatting met tekstverbanden!

Veelgestelde vragen Signaalwoorden

Gerelateerde artikelen


Samengestelde woorden oefenen

Tips om goed te starten op school

Handige oefentips voor thuis

Oefenen met de rekenmachine

Min- en erafsommen oefenen

Plus- en erbijsommen oefenen