Thuis oefenen met lezen, zo maak je het leuk

Juf Shelby

Je kind vindt lezen lastig, en precies dan krijg je vanuit school het advies om thuis nog wat meer te lezen… Maar hoe doe je dat zonder strijd? Hoe zorg je ervoor dat lezen niet voelt als ‘moeten’, maar als iets leuks? In deze blog neem ik je mee in praktische tips die helpen om leesplezier centraal te zetten en het lezen echt leuk te maken.

Dingen die moeilijk zijn, zijn niet leuk

Wat jij lastig vindt, doe je ook liever niet toch? Dat geldt net zo goed voor kinderen. Als lezen moeizaam gaat, kost het veel energie en kan het frustrerend zijn. Die weerstand is dus heel logisch.

Juist daarom is het belangrijk om eerst te erkennen hoe je kind zich voelt. Dat maakt het makkelijker om in gesprek te gaan: ‘Ik snap dat je dit lastig vindt… maar weet je wat het mooie is? Door te oefenen word je beter. En als het beter gaat, wordt het vaak ook leuker.

Niet voor niets hameren leerkrachten zo op leesplezier. Plezier is geen extraatje, het is de belangrijkste motor achter leesontwikkeling.

Samen écht zoeken naar dat ene leuke boek

“A reader lives a thousand lives before he dies… The man who never reads lives only one.” George R. R. Martin

Als lezen niet leuk voelt, dan heb je waarschijnlijk nog niet het juiste boek gevonden. Ga samen op ontdekkingstocht. Maak er een missie van. Wat vindt jouw kind écht interessant? Soms zit de sleutel in de belevingswereld van je kind.
Is je kind ergens druk mee? Sluit daarop aan.

Bijvoorbeeld:

  • Een spannend voetbaltoernooi → lees een voetbalverhaal
  • Interesse in games → zoek boeken over gamen
  • Angst of onzekerheid → lees herkenbare verhalen

Lezen wordt dan herkenbaar en relevant.

Veelvoorkomende interesses (groep 3 t/m 5, 7-10 jaar):

Jongens:

  • Voetbal en sport
  • Auto’s en techniek
  • Dinosaurussen
  • Ruimte en planeten
  • Avontuur en actie
  • Moppen en grappige verhalen

Meisjes:

  • Dieren en paarden
  • Vriendschap en schoolverhalen
  • Mode en creativiteit
  • Fantasie en magie
  • Dagboeken en herkenbare verhalen
  • Knutselen en DIY

Dit zijn slechts onderwerpen die in mijn klas populair waren, laat je vooral leiden door jouw kind.
En een boek mag best “te makkelijk” of juist “te moeilijk” lijken. Sommige kinderen vinden bijvoorbeeld het Guinness book of World records mega interessant! Als het interesse wekt, zit je goed!

Andere boeken

Niet elk kind wordt blij van een dik leesboek. Bijvoorbeeld:

  • Stripboeken
  • Boeken met veel illustraties
  • Moppenboeken
  • Tijdschriften voor kinderen
  • Informatieve boeken (weetjesboeken)
  • Zoekboeken
  • Luisterboeken (in combinatie met meelezen)

Voor sommige kinderen is dit dé ingang naar lezen.

Tip van juf Shelby: Maak een persoonlijk verhaal over je kind, bijvoorbeeld over een vakantie waar jullie naartoe gaan en laat je kind dit lezen. Met behulp van ChatGPT kun je eenvoudig een leuk verhaal maken over onderwerpen die je kind leuk vindt.

Blijf voorlezen én zelf lezen

Ook als je kind al zelf kan lezen, blijft voorlezen ontzettend waardevol. Het vergroot de woordenschat, het begrip én het plezier.

Daarnaast geldt: zien lezen, doet lezen.
Als jij zelf een boek pakt, laat je zien dat lezen normaal en leuk is. Je kunt ook samen een vast leesmoment plannen, veel kinderen genieten van een momentje van verbinding met jou.

Ook tijdens het lezen kun je er iets ‘van jullie samen’ van maken (dat motiveert vaak meer):

  • Lees om de beurt een zin
  • Om de beurt een bladzijde
  • Jij leest de ene dag voor, je kind de andere
  • Samen lezen op de bank onder een dekentje of een zelfgemaakte ‘hut’.
  • Woorden expres verkeerd lezen (en je kind laten verbeteren)
  • Samen moppenboeken lezen en lachen
  • Gekke stemmen gebruiken tijdens het lezen

Leesspelletjes: leren zonder dat het zo voelt

Lezen hoeft echt niet altijd uit een boek te komen. Spelenderwijs leren werkt vaak veel beter.

Denk aan:

  • Woordspelletjes zoals galgje
  • Memory met woorden
  • Kaartspelletjes waarbij je moet lezen
  • Speurtochten met geschreven aanwijzingen
  • Bordspellen met tekst

Je zult merken: als het leuk is, gaat het lezen vanzelf.

Combineer lezen met beweging

Voor sommige kinderen is stilzitten juist het probleem.

Maak lezen actief:

  • Woordenkaartjes verstoppen in huis en laten zoeken
  • Buiten lezen (picknick + boek)
  • Springen of klappen bij bepaalde woorden

Zo koppel je lezen aan energie in plaats van stilzitten.

Online oefenen met lezen als afwisseling

Digitaal oefenen kan net even de juiste afwisseling zijn. Op Squla vind je allerlei speelse oefeningen en leesactiviteiten die aansluiten bij het niveau van je kind. Door de spelelementen voelt het minder als oefenen en meer als een spel.

Maak van lezen een vast, ontspannen moment

Kinderen houden van voorspelbaarheid. Door een vast leesmoment in te bouwen (bijvoorbeeld na het eten of voor het slapen), wordt lezen onderdeel van de routine.

Maar houd het luchtig. Geen strijd, geen druk. Liever 10 minuten met plezier, dan 20 minuten met tegenzin.

TIP van juf Shelby: koppel lezen aan iets positiefs. Bijvoorbeeld:

  • Eerst lezen, daarna samen een spelletje
  • Lezen met een kopje thee of wat fruit
  • Samen een gezellig leeshoekje maken

Verlaag de drempel (en de lat)

Soms willen we als ouder nét iets te graag. Maar als lezen te moeilijk is, verdwijnt het plezier direct.

Durf daarom ook:

  • Terug te gaan naar een makkelijker niveau
  • Kortere teksten te kiezen
  • Samen te lezen in plaats van alleen, ook als je kind al ouder is.

Succeservaringen zijn goud waard. Want: ik kan dit is de eerste stap naar ik wil dit.

Laat je kind regie ervaren

Kinderen die weinig motivatie voelen, hebben vaak het gevoel dat lezen hen “overkomt” en opgelegd wordt. Geef ze daarom invloed.

Laat je kind vooraf meedenken:

  • Wát er gelezen wordt
  • Waar en wanneer jullie lezen
  • Hoe lang (bijvoorbeeld met een timer)

Zelfs kleine keuzes maken een groot verschil in motivatie.

Maak lezen functioneel en betekenisvol

Lezen wordt leuker als het ergens toe leidt.

Denk aan:

  • Een recept lezen en daarna samen koken
  • Instructies volgen voor een LEGO-bouwsel
  • Speurtochten met geschreven opdrachten
  • Ondertiteling meelezen bij een favoriete serie

Zo ontdekt je kind: lezen is niet alleen iets van school, maar helpt je in het echte leven. Het belangrijkste is dat lezen geen strijd wordt, maar een moment van rust, plezier en verbinding.

Deze blog is geschreven door Shelby Vos-van Andel, leerkracht, intern begeleider en gedragsspecialist in het basisonderwijs. Na het afronden van de PABO verdiepte ze zich in gedrag en begeleiding met de Master SEN (Special Educational Needs). Vanuit haar ervaring in de klas én als moeder van Fayenn (6) en Mace (3), schrijft ze onder de naam ‘Juf Shelby‘ over opvoeding, onderwijs en gedrag.