Login
Probeer 7 dagen gratis

Hoe help ik mijn kind leren lezen?

Lamar Plet

Veel kinderen willen rond groep 2 of 3 zelf leren lezen. Dat is een spannende stap, waarbij jij als ouder een grote rol kunt spelen. Maar hoe werkt leren lezen precies? En hoe kun je je kind op een leuke en ontspannen manier ondersteunen? In deze blog lees je alles over de eerste stappen: fonemisch bewustzijn en het alfabetisch principe. Ook krijg je praktische tips en spelletjes die je direct thuis kunt gebruiken.

Fonemisch bewustzijn: de basis van het leren lezen

Leren lezen begint bij het fonemisch bewustzijn. Fonemisch bewustzijn is het begrijpen dat een woord uit klanken is opgebouwd. Een foneem is het kleinste klankdeel van een woord. Deze klankdelen herkennen is een belangrijk onderdeel in het leren lezen.

Spelletjes voor fonemisch bewustzijn

Een goede manier om te oefenen met fonemen is met taalspelletjes. Taalspelletjes die het fonemisch bewustzijn vergroten zijn:

  • Rijmspelletjes; laat je kind bijvoorbeeld rijmpjes afmaken
  • Een klank weglaten uit een woord; bv. boom zonder /b/ = oom.
  • Klinkers vervangen; maak van bal → bel → bol.
  • Woorden in stukjes hakken; verdeel papa in pa-pa, of zelfs p-a-p-a.
  • Maak een woordenslang; laat elk nieuw woord beginnen met de laatste klank van het vorige.
  • Verhalen met één klank; Verzin een gek verhaal met veel /oo/ klanken

Belangrijk: richt je alleen op hoe een woord klinkt en niet op hoe het geschreven wordt. Het gaat alleen om hoe het woord klinkt, en hoe dat woord in klanken (lees: fonemen) is opgedeeld. Bijvoorbeeld: Maakt je kind van elke u en i? Dan wordt “De dunne luchtballon” voor haar “Di dinni lichtballon”.

Squla Junior is een gemakkelijke en leerzame manier om je kind te helpen met fonemen. Je kind kan spelenderwijs kennismaken met klanken en hoe deze klanken samen verschillende woorden vormen.

Het alfabetisch principe: klanken en letters koppelen

Een ander belangrijk onderdeel van het leren lezen is begrijpen dat hoe een woord klinkt verband houdt met hoe het geschreven wordt. Dit noemen we het alfabetisch principe. Je kind herkent misschien al wat letters, zoals de beginletters van de namen in jullie gezin. Door een woord in stukjes te verdelen en deze eerste letterkennis toe te passen kan het hier en daar al een woordje herkennen of vormen. 

Bijvoorbeeld met de P van papa en de O van Ollie maak je POP. Als je kind bezig is met het herkennen en benoemen van letters, benoem de letters dan bij de klank: /puh/ in plaats van /pee/. Van pee-oo-pee naar pop is voor je kind nu nog een grote en onlogische stap, puh-oh-puh staat daar veel dichter bij.

Letters herkennen vs. schrijven

Een letter herkennen en een letter schrijven zijn twee verschillende vaardigheden. Misschien maakt je kind een paar krabbels en vertelt het erbij welk woord het moet voorstellen. Super goed bezig! Later krijgen krabbels die dezelfde letter moeten voorstellen vaker dezelfde vorm en uiteindelijk zullen ze steeds meer op echte letters gaan lijken. Het vormen van een keurige schrijfletter is uiteindelijk ook een uitdaging voor de fijne motoriek, waar jouw kleine schrijver misschien nog niet klaar voor is.

Tips om het alfabetisch principe te oefenen

Wil je meer oefenen met het alfabetisch principe? 

  • Ga samen met je kind op zoek naar bekende letters op straat. De S van Sam is ook de S van supermarkt, van Steenstraat en .. noem maar op. 
  • Lees samen boekjes en wijs de grootste letters aan. Kan je kind er al een paar benoemen?

Ook voor het oefenen van letters herkennen en schrijven is Squla Junior een leuke manier om spelenderwijs te oefenen.

Spelenderwijs leren lezen

Leren lezen begint klein: met klanken herkennen en letters benoemen. Door taalspelletjes en het oefenen van het alfabetisch principe bouwt je kind stap voor stap zelfvertrouwen op. 

Tip: maak er vooral iets leuks van! Hoe meer plezier je kind ervaart, hoe sneller het de stap zet van woorden naar klanken en uiteindelijk naar écht lezen.

Grafemen en fonemen: de bouwstenen van leren lezen en schrijven

Lamar Plet

Grafemen en fonemen spelen een grote rol wanneer je kind begint met lezen en schrijven. Maar wat zijn grafemen en fonemen nou precies? En hoe kun je je kind helpen spelenderwijs te oefenen met deze bouwstenen van taal? In deze blog leggen we het uit en geven we praktische tips voor thuis.

Wat is een foneem?

Een foneem is het kleinste betekenisonderscheidende klankdeel van een woord. Denk hierbij aan bijvoorbeeld B-E-E-R of B-E-E-N. Ook al zijn er vier letters, het woord bestaat uit drie fonemen, namelijk b-ee-r en b-ee-n.

Een goed voorbeeld van hoe een foneem betekenisonderscheidend is, is te zien in het laatste foneem bee/r/ vs bee/n/. De /r/ en de /n/ maken hier een betekenisonderscheid: een been is namelijk niet hetzelfde als een beer. Klanken die betekenisonderscheidend zijn noemen we fonemen. In dit voorbeeld zie je ook een niet-betekenisonderscheidend klankverschil: je spreekt de /ee/ verschillend uit in beer en been. Dit komt door het verschil in de eindklank, de /ee/ blijft verder gewoon een /ee/.

Dit besef, dat woorden uit losse klanken bestaan, heet fonemisch bewustzijn. Het is een belangrijke stap in de beginnende geletterdheid en hangt sterk samen met het leren lezen in groep 2 (voorbereidende taalspelletjes) en groep 3 (echt leren lezen).

Wat is een grafeem?

Een grafeem lijkt op een foneem, maar dan in schrift: het kleinste stukje schrift dat een klank weergeeft. Dat kan één letter zijn of een combinatie van letters. Bijvoorbeeld B-OO-M, de klank /oo/ wordt geschreven met het grafeem “oo”.

Wist je dat?
Het woord grafeem komt van het Grieks gráphein, wat “schrijven” betekent. Het woord foneem komt van het Grieks phōnḗ, wat “stem” of “klank” betekent. Het achtervoegsel -eem heeft hier dezelfde functie als bij “foneem”, om een fundamentele eenheid aan te duiden.

Waarom zijn grafemen en fonemen belangrijk?

Wanneer kinderen leren lezen, koppelen ze klanken (fonemen) aan letters (grafemen). Dit heet de klank-tekenkoppeling, of foneem-grafeemkoppeling. Een kind dat begrijpt dat “puh – oh – puh” samen het woord pop vormt, zet een grote stap in leren lezen. Dit proces is de basis voor letters leren lezen en schrijven en later vlot leren lezen.

Wat heeft dit te maken met mijn taallerende kind?

Ouders zoeken vaak naar tips rondom leren lezen in groep 2 en groep 3. Je kind is misschien al bezig met kleine taalspelletjes zoals rijmen, klanken vervangen, of woorden in stukjes hakken. Het begint zich bewust te worden van fonemen in gesproken taal. 

Dit is een belangrijke stap onderweg naar lezen en schrijven: je kind moet zich beseffen dat taal uit kleinere stukjes bestaat, om vervolgens de koppeling tussen deze kleine stukjes en het geschreven alfabet te kunnen maken. Door thuis veel te lezen, liedjes te zingen en taalspelletjes te doen, ondersteun je dit proces op een speelse manier.

Hoe kan ik mijn kind stimuleren om hiermee te oefenen?

Sluit aan bij de taalspelletjes die je kind al speelt, dus rijm gezellig mee, of kijk of je een super lange zin kan maken met allemaal woorden met de o. Is je kind hier nog niet zo mee bezig? Geen zorgen, dit komt vanzelf. Veel boekjes lezen, liedjes zingen, enz, dan is de kans groot dat je kind vanzelf interesse gaat tonen.

Wil je je kind nog meer plezier laten beleven aan taal? Op Squla Junior oefent je kind spelenderwijs met letters – grafemen om precies te zijn – spelen om zo de eerste woorden te vormen. Elk grafeem wordt ook uitgesproken om je kind te helpen met de foneem-grafeemkoppeling.

Hakken en plakken: een speelse manier om letters, klanken en lezen te oefenen

Lamar Plet

Misschien weet je het nog wel van je eigen schooltijd of heb je het je kind al wel eens horen doen: hakken en plakken. B-O-L … bol! De hele klas scandeert en klapt de afzonderlijke klanken van het woord, om ze vervolgens samen te voegen tot het complete woord. Waarom zou je dat doen en hoe helpt het bij leren lezen en schrijven?

Waarom hakken en plakken belangrijk is

Een essentieel inzicht voor het lezen en schrijven is begrijpen dat een woord uit klanken en letters bestaat, welke klanken dat zijn en op welke volgorde ze staan. Hakken en plakken helpt kinderen bewust te maken van deze klanken en ze te leren combineren tot woorden. Door dit spelenderwijs te oefenen, ontwikkelen kinderen auditieve analyse, een belangrijke basis voor het lezen en spellen van woorden.

Kinderen die goed klanken kunnen onderscheiden, leren vaak sneller vloeiend lezen. Ook het correct schrijven van woorden wordt makkelijker wanneer kinderen inzicht hebben in de afzonderlijke klanken van een woord.

Samen oefenen met letters en klanken

Als je met je kind gaat hakken en plakken, houdt dan in gedachten dat je kind dit doet op gehoor. Als je woorden anders schrijft dan ze klinken (niet-klankzuivere woorden wordt dat genoemd), zal je kind het woord anders in stukjes hakken dan jij met de kennis van geschreven taal die jij hebt. Een woord als ‘egel’ zal je kind waarschijnlijk hakken in EE-G-O-L. Hoewel je het woord anders schrijft, is de auditieve analyse hier goed toegepast.

Is je kind nog niet toe aan het splitsen van woorden in klanken? Je kunt rustig aan beginnen met samen hakken in lettergrepen.

Praktische tips voor thuis of in de klas

  • Stap-voor-stap oefenen: zeg het woord langzaam, laat je kind elke klank herhalen, klap of tik de klanken, en plak ze samen.
  • Speels leren: gebruik tekeningen, blokken of kleine voorwerpen om klanken en letters zichtbaar te maken.
  • Korte oefensessies: 5–10 minuten per dag is vaak al genoeg.
  • Geduld en plezier: fouten horen bij het leren. Moedig aan en laat kinderen ontdekken.
  • Squla Junior: met Squla Junior kun je samen met je kind op een makkelijke en speelse manier oefenen met taal en rekenen. Door middel van vormen en klanken komt je kind in kennismaking met nieuwe woorden.

Het aftellen is nu echt begonnen!

Lamar Plet

In oktober wordt Squla Junior beschikbaar voor iedereen. De eerste werelden, waarin kinderen oefenen met taal en rekenen, zijn bijna klaar. We zijn nog druk bezig met belangrijke onderdelen zoals de audio en de bediening, zodat straks iedereen soepel kan spelen en leren. We werken deze blog regelmatig bij met nieuwe updates, zodat je stap voor stap kunt volgen hoe Squla Junior tot leven komt.

Squla Junior is inmiddels gelanceerd en beschikbaar voor iedereen. Probeer het hier uit!

Een piratenavontuur met Q

Squla Junior is nu alweer drie weken live en de ontdekkingsreis gaat verder! We blijven elke week weer nieuwe werelden toevoegen. Zo komt er binnenkort een spannende nieuwe wereld aan: De piraten wereld!

  • In deze wereld kan je met Q nieuwe leerspelletjes gaan spelen zoals een geheugenspel en wack-a-mole.
  • Nieuwe geluidseffecten en leerfilmpjes
  • Alle voortgang wordt nu automatisch opgeslagen
  • Handigere bediening voor kleine handjes en telefoons en andere bugfixes

Hier zie je het concept van de Squla Junior piratenwereld

De resultaten van week 3

Nog maar een paar weken voordat je Squla Junior zelf kunt uitproberen. We werken hard aan het toevoegen van de laatste werelden en spelletjes. Een paar highlights van deze week:

  • Een herfstwereld waarin je de dieren helpt met de voorbereidingen voor de winter.
  • Een leuk introfilmpje dat je welkom heet in Squla Junior!

Help de vos met het verzamelen van 6 bladeren

De resultaten van week 2

We blijven stappen zetten richting de lancering van Squla Junior! Ook deze week hebben we weer hard gewerkt aan het toevoegen van nieuwe filmpjes en andere leerzame content. Zo zijn we bezig geweest met:

  • Nieuwe oefeningen over klanken en letters
  • Het ontwikkelen van nieuwe gebieden
  • Het ontwikkelen van nieuwe leerzame filmpjes

Bekijk ons nieuwe educatieve filmpje over de kleur paars.

De resultaten van week 1

De afgelopen week hebben wij samen met meer dan 30 gezinnen hard gewerkt aan het testen van Squla Junior. We hebben waardevolle feedback gekregen van ouders én kinderen en dat leverde mooie inzichten op:

  • De gemiddelde speeltijd was maar liefst 59% langer dan eerdere sessies!
  • Ouders en kinderen vinden de vrolijke geluiden en rustige vormgeving een groot pluspunt.
  • De nieuwe dierenfiguren en kleurrijke werelden vallen goed in de smaak.

“De rustige vormgeving en de dieren in het spel spraken mijn dochter erg aan. Voor mij als moeder is dit ook een verademing naast alle drukke peuter apps en video’s.”

“Hij begon te juichen toen ik zei dat de app nog verder werd ontwikkeld. Want hij was teleurgesteld toen hij nog niet verder kon”

Wat staat er nog op de planning?

Natuurlijk is dit niet alles en zullen we nog meer toevoegen aan Squla Junior:

  • Nieuwe werelden om te ontdekken: zoals een avontuurlijk woestijngebied en bos vol leerzame opdrachten.
  • Leerzame video’s en rustgevende achtergrondmuziek: voor nog meer spelplezier en concentratie.

Een kijkje in de werelden die eraan komen

Een voorbeeld van een leerzame video die je terug zult vinden in Squla Junior.

Ouders zijn enthousiast

De ouders uit onze testgroep zijn erg enthousiast over het feit dat Squla Junior niet alleen leerzaam is, maar ook leuk is om samen te doen:

  • “Ik en mijn zoontje vinden dit een leuke activiteit om samen te doen, die ook nog eens heel leerzaam is.”
  • “Het ziet er leuk uit en leerzaam voor kinderen. Het is ook leuk dat het beschikbaar is voor kinderen voordat ze naar school gaan. Daar zijn niet veel Nederlandse apps van.”

We zijn natuurlijk erg blij met deze resultaten en zullen hard ons best doen om Squla Junior nog verder uit te breiden met leuke en leerzame content. We kunnen niet wachten om jullie dit te laten zien!

Deze blog wordt regelmatig aangevuld met nieuwe updates, zodat je altijd het laatste nieuws leest. Wil je regelmatig op de hoogte gehouden worden via een nieuwsbrief? Meld je dan hier aan.

Wat wil je bestellen?

Verder

Verder